Biomasa

Biomasa jest odnawialnym źródłem energii pochodzącym z materiałów biologicznych. Obejmuje biodegradowalne produkty, odpady i pozostałości pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, powstające m.in. w rolnictwie, leśnictwie, gospodarce komunalnej i przemyśle przetwórczym.

Energia zawarta w biomasie może być wykorzystywana do produkcji ciepła, energii elektrycznej lub obu tych form energii jednocześnie, np. w procesie kogeneracji.

 

Rodzaje biomasy

W zależności od pochodzenia i właściwości biomasa może występować w postaci:

• drewna i pozostałości drzewnych, takich jak zrębki, trociny, wióry i kora,
• pozostałości pochodzących z produkcji rolnej, np. słomy, łusek, pestek i innych pozostałości roślinnych,
• biomasy pochodzącej z upraw energetycznych,
• biodegradowalnych pozostałości przemysłu rolno-spożywczego,
• biogazu wytwarzanego z surowców i pozostałości organicznych,
• biopaliw ciekłych wytwarzanych z biomasy.

Poszczególne rodzaje biomasy różnią się wartością opałową, wilgotnością, zawartością popiołu, sposobem transportu oraz wymaganiami dotyczącymi magazynowania i spalania. Rodzaj paliwa powinien być zawsze dostosowany do technologii i parametrów konkretnej instalacji.

 

Pelet drzewny

Pelet drzewny jest stałym biopaliwem wytwarzanym przede wszystkim z rozdrobnionego surowca drzewnego, np. trocin i wiórów. Proces produkcji obejmuje przygotowanie surowca, jego suszenie, rozdrabnianie, prasowanie pod wysokim ciśnieniem, chłodzenie oraz przesiewanie.

Produktem końcowym jest granulat o regularnym, zazwyczaj cylindrycznym kształcie. Powtarzalne wymiary i właściwości peletu ułatwiają:

• magazynowanie i transport,
• mechaniczny rozładunek,
• automatyczne podawanie paliwa,
• stabilne prowadzenie procesu spalania,
• kontrolowanie ilości dostarczanego paliwa.

Jakość peletu nie wynika jednak wyłącznie z jego wyglądu. Istotne są przede wszystkim parametry potwierdzone dokumentacją lub badaniami, w tym wilgotność, wartość opałowa, zawartość popiołu, wytrzymałość mechaniczna, gęstość nasypowa oraz zawartość azotu, siarki i chloru.

 

Jakość i wymagania dla peletu

W Polsce od 24 maja 2025 r. obowiązują wymagania jakościowe dla peletu i brykietu z biomasy pozyskanej z drzew i krzewów, jeżeli paliwa te są przeznaczone do gospodarstw domowych lub instalacji spalania o nominalnej mocy cieplnej poniżej 1 MW. Regulacje określają dopuszczalne wartości najważniejszych parametrów paliwa i służą m.in. ograniczeniu wprowadzania do obrotu biomasy zanieczyszczonej odpadami meblarskimi lub tworzywami sztucznymi.

Wymagania jakościowe są powiązane z europejską serią norm EN ISO 17225 dotyczącą specyfikacji i klas jakości biopaliw stałych. Na rynku funkcjonują także dobrowolne systemy certyfikacji, m.in. ENplus i DINplus.

W instalacjach przemysłowych stosowane są paliwa o parametrach określonych przez wymagania technologiczne danej instalacji, warunki dostawy oraz obowiązujące przepisy.

 

Transport i magazynowanie

Pelet może być dostarczany w workach, opakowaniach typu big-bag albo luzem. W przypadku większych odbiorców transport może odbywać się samochodami ciężarowymi, koleją lub drogą wodną, zależnie od lokalizacji oraz dostępnej infrastruktury logistycznej.

Podczas magazynowania paliwo powinno być chronione przede wszystkim przed:

• wodą i nadmierną wilgocią,
• zanieczyszczeniami,
• rozkruszaniem i nadmiernym pyleniem,
• niekontrolowanym nagrzewaniem się materiału,
• źródłami zapłonu.

Magazyny i instalacje transportowe powinny być dostosowane do rodzaju biomasy, wielkości dostaw oraz wymagań bezpieczeństwa przeciwpożarowego i przeciwwybuchowego.

 

Biomasa a środowisko

Biomasa może wspierać ograniczanie wykorzystania paliw kopalnych, jeżeli pochodzi z legalnych i zrównoważonych źródeł oraz jest spalana w odpowiednio zaprojektowanych i eksploatowanych instalacjach.

Nie oznacza to jednak, że każda biomasa jest automatycznie bezemisyjna. Jej wpływ środowiskowy zależy od całego łańcucha dostaw, obejmującego:

• pochodzenie surowca,
• sposób jego pozyskania i przetwarzania,
• odległość oraz sposób transportu,
• jakość paliwa,
• sprawność instalacji,
• poziom emisji powstających podczas spalania,
• postępowanie z popiołem i pozostałościami procesowymi.

Aktualne regulacje unijne kładą nacisk na ochronę bioróżnorodności, monitorowanie pochodzenia surowca, ograniczanie emisji gazów cieplarnianych oraz kaskadowe wykorzystanie biomasy drzewnej. Oznacza to, że drewno powinno być w pierwszej kolejności kierowane do zastosowań zapewniających wyższą wartość materiałową, a jego energetyczne wykorzystanie powinno uwzględniać dostępność pozostałości i produktów ubocznych.

 

Korzyści wynikające z wykorzystania peletu

Do najważniejszych cech peletu należą:

• wykorzystanie odnawialnego surowca,
• możliwość zagospodarowania odpowiednich produktów ubocznych i pozostałości przemysłu drzewnego,
• jednorodna forma ułatwiająca automatyzację podawania paliwa,
• możliwość prowadzenia kontrolowanego procesu spalania,
• stosunkowo duża gęstość nasypowa w porównaniu z nieprzetworzonymi pozostałościami drzewnymi,
• możliwość transportowania i magazynowania paliwa luzem,
• łatwiejsza kontrola jakości niż w przypadku niejednorodnej biomasy nieprzetworzonej.

Warunkiem uzyskania tych korzyści jest stosowanie paliwa o parametrach zgodnych z wymaganiami instalacji oraz właściwe prowadzenie procesu spalania.

 

Biomasa wykorzystywana w EKO Elbląg

W naszej Elektrociepłowni w Elblągu wykorzystujemy biomasę pochodzącą ze źródeł odnawialnych w dwóch podstawowych rodzajach:

• biomasę drzewną w postaci peletu drzewnego,
• biomasę agro w postaci peletu produkowanego ze słomy zbóż.

Obecnie stosowany surowiec obejmuje:

• pelet drzewny produkowany w 100% z pozostałości przemysłu drzewnego, pochodzący ze zrównoważonych źródeł i spełniający wymagania systemu certyfikacji KZR
• pelet agro wytwarzany ze słomy zbóż pochodzącej z pozostałości z produkcji rolnej spełniającej wymagania systemu certyfikacji KZR

 

Logistyka dostaw

Biomasa dostarczana jest transportem samochodowym. W zależności od rodzaju paliwa i warunków logistycznych wykorzystywane są:

• naczepy samowyładowujące,
• naczepy typu „wanna”.

Taki sposób transportu umożliwia sprawną realizację dostaw oraz bezpieczne rozładunki paliwa na terenie zakładu.

 

Jakość paliwa

Jakość dostarczanej biomasy ma kluczowe znaczenie dla efektywności procesu produkcji ciepła i energii elektrycznej. Stosowane paliwa spełniają wymagania jakościowe określone w obowiązujących przepisach oraz normach dotyczących biomasy energetycznej. Od 2025 roku w Polsce obowiązują również szczegółowe wymagania jakościowe dla peletu i brykietu z biomasy drzewnej przeznaczonego dla odbiorców końcowych.

 

Specyfikacje techniczne

Szczegółowe wymagania jakościowe dotyczące dostarczanych paliw, w tym parametry peletu drzewnego i agro, dostępne są w dokumentach publikowanych w zakładce „Prowadzone przetargi http://energa-kogeneracja.pl/przetargi/prowadzone-przetargi ”.

Zachęcamy do zapoznania się z aktualnymi specyfikacjami technicznymi stanowiącymi załączniki do postępowań zakupowych.

email: eko.paliwa@energa.pl

 

 

Przetargi: http://energa-kogeneracja.pl/przetargi